Rất nhiều bạn vì nhiều lý do khác nhau không thể học hoặc tiếp tục học tại trường THPT chính quy, nên cân nhắc chuyển sang học tại các trung tâm giáo dục thường xuyên (GDTX) và đặt câu hỏi: học giáo dục thường xuyên có bằng cấp 3 không, có thi đại học được không, bằng có bị phân biệt không.
Bài viết này sẽ giải đáp trọn vẹn những thắc mắc đó, đồng thời giúp bạn hiểu rõ giá trị bằng GDTX, quy trình học – thi tốt nghiệp và gợi ý nên chọn GDTX hay trung cấp nghề trong từng trường hợp.
Giáo dục thường xuyên là gì? Phân biệt với THPT chính quy
Giáo dục thường xuyên (GDTX) là một loại hình giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân, được thiết kế linh hoạt cho người vừa học vừa làm, người bỏ dở việc học, người cần hoàn thiện văn hóa ở nhiều độ tuổi khác nhau.
Ở bậc trung học phổ thông, chương trình GDTX cấp THPT giúp học viên hoàn thành chương trình văn hóa tương đương cấp 3, nhưng thời gian học, thời khóa biểu và một số môn học được điều chỉnh để phù hợp hơn với đối tượng đặc thù.
Khác với THPT chính quy, học viên GDTX thường học buổi tối hoặc theo ca, số môn học ít hơn, nhưng vẫn dựa trên khung chương trình và sách giáo khoa của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Học giáo dục thường xuyên có bằng cấp 3 không?
Quy định về văn bằng tốt nghiệp GDTX cấp THPT
Theo các quy định hiện hành, người học chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT, nếu hoàn thành chương trình lớp 12 và thi đạt kỳ thi tốt nghiệp THPT theo quy chế, sẽ được cấp bằng tốt nghiệp THPT.
Văn bằng này thuộc hệ thống văn bằng của giáo dục quốc dân, do cơ quan có thẩm quyền cấp, không phải là “giấy chứng nhận riêng” hay “bằng thấp hơn” so với hệ THPT chính quy.
Nhiều văn bản hướng dẫn đã khẳng định rõ: học GDTX để cấp văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân thì vẫn được cấp bằng tốt nghiệp THPT (bằng cấp 3) khi đáp ứng đủ điều kiện tốt nghiệp.
Bằng GDTX có khác bằng THPT chính quy không?
Về phôi bằng, bằng tốt nghiệp THPT của học sinh học tại trung tâm giáo dục thường xuyên sử dụng cùng mẫu phôi bằng do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, thống nhất trên toàn quốc.
Trên văn bằng tốt nghiệp hiện nay không còn ghi rõ “hệ bổ túc”, “hệ thường xuyên” hay “hệ chính quy”; thông tin chủ yếu thể hiện là “Bằng tốt nghiệp trung học phổ thông” cùng các dữ liệu cá nhân và kết quả liên quan.
Như vậy, xét về mặt pháp lý, bằng tốt nghiệp THPT của GDTX và của THPT chính quy là tương đương nhau về giá trị sử dụng.
Bằng giáo dục thường xuyên có giá trị như bằng THPT chính quy không?
Khi tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT
Học viên GDTX và học sinh THPT chính quy đều tham gia chung một kỳ thi tốt nghiệp THPT do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, thi cùng đợt, cùng đề, cùng hội đồng (trừ một số khác biệt nhỏ về môn thi theo quy chế từng năm).
Điều này đảm bảo kết quả thi và bằng tốt nghiệp của hai nhóm thí sinh được nhìn nhận như nhau về mặt quy chế thi và xác nhận trình độ văn hóa.
Khi xét tuyển đại học, cao đẳng, trung cấp
Sau khi có bằng tốt nghiệp THPT hệ GDTX, bạn hoàn toàn được phép dùng điểm thi tốt nghiệp, học bạ hoặc kết hợp với các phương thức khác để đăng ký xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp trên toàn quốc nếu đáp ứng điều kiện riêng của từng trường.
Nhiều trường đại học chấp nhận thí sinh GDTX trong đề án tuyển sinh, cho phép xét điểm thi THPT, học bạ lớp 12 hệ GDTX, hoặc xét thêm điểm thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy.
Một số ngành hoặc trường top có thể có điều kiện riêng về tổ hợp, điểm sàn hoặc ưu tiên, nhưng về nguyên tắc, bằng GDTX không bị cấm sử dụng trong bất kỳ phương thức xét tuyển nào nếu trường không quy định khác.
Khi xin việc, đi làm thực tế
Trong thực tế, đa số nhà tuyển dụng chỉ yêu cầu “tốt nghiệp THPT” mà không phân biệt rõ bạn học hệ chính quy hay GDTX; họ quan tâm nhiều hơn tới kỹ năng, kinh nghiệm và thái độ làm việc.
Tuy vậy, ở một số môi trường hoặc cá nhân, vẫn có những định kiến nhất định với bằng bổ túc hoặc GDTX, nhưng yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là năng lực và kết quả thực tế bạn thể hiện khi làm việc.
Nếu bạn có kỹ năng nghề, ngoại ngữ, tin học và thái độ tốt, bằng GDTX vẫn là “tấm vé” hợp lệ để bạn bước tiếp lên bậc cao hơn trong học tập và nghề nghiệp.
Quy trình từ học GDTX đến nhận bằng cấp 3
Điều kiện vào học lớp 10 GDTX
Để đăng ký học lớp 10 chương trình GDTX cấp THPT, học viên cần có bằng tốt nghiệp THCS (trung học cơ sở), có thể là bằng chính quy hoặc bằng GDTX cấp THCS.
Một số trung tâm GDTX kết hợp với trung tâm giáo dục nghề nghiệp còn tổ chức mô hình vừa học văn hóa THPT, vừa học trung cấp nghề, giúp học viên sau 3 năm có cả bằng tốt nghiệp THPT và bằng trung cấp nghề.
Thủ tục đăng ký thường bao gồm: đơn xin học, bản sao bằng tốt nghiệp THCS, học bạ THCS, giấy khai sinh và các giấy tờ liên quan theo yêu cầu từng trung tâm.
Chương trình học và số môn thi tốt nghiệp
Chương trình GDTX cấp THPT sử dụng cùng loại sách giáo khoa với chương trình phổ thông, tuy nhiên giảm bớt một số môn phụ, tập trung nhiều hơn vào các môn chính phục vụ thi tốt nghiệp.
Về thi tốt nghiệp, thí sinh GDTX dự thi các môn theo quy chế thi tốt nghiệp THPT từng năm; gần đây có các điều chỉnh như giảm môn bắt buộc, ngoại ngữ thường là môn tự chọn tùy quy định mới nhất.
Sau khi thi đạt yêu cầu về điểm số, hoàn thành điều kiện tích lũy và xếp loại theo quy định, thí sinh được công nhận tốt nghiệp và cấp bằng tốt nghiệp THPT.
Nên học giáo dục thường xuyên hay trung cấp nghề?
Khi nào nên chọn GDTX?
Học GDTX phù hợp với bạn nếu mục tiêu chính là hoàn thành chương trình văn hóa cấp 3 để có bằng tốt nghiệp THPT, nhưng hoàn cảnh không cho phép theo học trường THPT chính quy (do độ tuổi, điều kiện tài chính, thời gian hoặc học lực).
GDTX cũng phù hợp với những bạn đang đi làm, cần thời gian học linh hoạt, hoặc đã từng bỏ dở việc học và muốn quay lại hoàn thiện văn hóa mà không muốn áp lực như hệ chính quy.
Khi nào nên chọn trung cấp nghề kết hợp văn hóa?
Ưu điểm của trung cấp nghề + văn hóa
Nhiều trường trung cấp nghề hiện nay có mô hình vừa dạy văn hóa THPT (theo chương trình GDTX) vừa dạy nghề; sau khoảng 3 năm, học viên có thể nhận đồng thời bằng trung cấp nghề và bằng văn hóa tương đương THPT.
Mô hình này giúp bạn sớm có tay nghề thực tế, dễ xin việc hơn, trong khi vẫn không mất đi cơ hội tiếp tục học lên cao đẳng, đại học nếu muốn.
Chương trình trung cấp nghề thường có thời lượng thực hành cao, học phí tính trên tổng thể cũng khá phù hợp, tạo ra lợi thế về kỹ năng và việc làm so với việc chỉ học văn hóa đơn thuần.
Lựa chọn theo mục tiêu cá nhân
Nếu bạn xác định chắc chắn sẽ thi đại học, muốn tập trung hơn cho các môn văn hóa, ít phân tán sang thực hành nghề, có thể ưu tiên học GDTX thuần văn hóa.
Ngược lại, nếu bạn muốn đi làm sớm, ưu tiên có một nghề trong tay, vẫn muốn có bằng cấp 3 nhưng không đặt nặng chuyện đại học, trung cấp nghề + văn hóa là lựa chọn rất đáng cân nhắc.
Lời Kết
Câu trả lời ngắn gọn cho thắc mắc “học giáo dục thường xuyên có bằng cấp 3 không” là: có, nếu bạn hoàn thành chương trình GDTX cấp THPT, thi đậu kỳ thi tốt nghiệp theo quy định, bạn sẽ được cấp bằng tốt nghiệp THPT thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.
Bằng GDTX có giá trị pháp lý tương đương bằng THPT chính quy trong việc thi tốt nghiệp, xét tuyển đại học, cao đẳng, trung cấp và xin việc; điều khác biệt nằm nhiều hơn ở chương trình học, môi trường và nỗ lực tự học của mỗi người.
Quan trọng nhất, hãy lựa chọn giữa GDTX và trung cấp nghề dựa trên mục tiêu dài hạn, khả năng tài chính, điều kiện thời gian và định hướng nghề nghiệp của chính bạn, thay vì chỉ lo lắng về tên gọi bằng cấp.
Câu hỏi hay gặp
Học giáo dục thường xuyên xong có được thi đại học không?
Có, thí sinh có bằng tốt nghiệp THPT hệ GDTX vẫn được quyền đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng nếu đáp ứng điều kiện tuyển sinh riêng của từng trường.
Bằng tốt nghiệp GDTX có ghi “bổ túc” hay “thường xuyên” trên bằng không?
Phôi bằng tốt nghiệp THPT hiện nay thống nhất dùng chung, không ghi cụ thể “bổ túc” hay “GDTX”; trên bằng chủ yếu thể hiện “bằng tốt nghiệp trung học phổ thông” cùng thông tin cá nhân và kết quả liên quan.
Học GDTX có bị phân biệt khi xin việc không?
Về pháp lý, bằng GDTX có giá trị như bằng THPT chính quy; trên thực tế, một số nơi vẫn có định kiến nhất định, nhưng đa số nhà tuyển dụng quan tâm nhiều hơn đến kỹ năng, kinh nghiệm và thái độ làm việc.
Nguồn tham khảo
- Giải đáp pháp lý về bằng tốt nghiệp GDTX và giá trị văn bằng
- Thông tin chi tiết về bằng tốt nghiệp cấp 3 hệ bổ túc và GDTX
- Hướng dẫn thi tốt nghiệp THPT cho thí sinh hệ giáo dục thường xuyên
- Giới thiệu mô hình học GDTX kết hợp trung cấp nghề
